Thu ngân sách vượt 1 triệu tỷ đồng, nhưng nợ thuế vẫn còn ở mức cao

Tại cuộc làm việc giữa Bộ trưởng Bộ Tài chính với Cục Thuế ngày 12/5, Cục Thuế cho biết giai đoạn 2021-2025, tổng thu ngân sách nhà nước đạt khoảng 9,922 triệu tỷ đồng, vượt 19,5% mục tiêu Quốc hội giao. Riêng số thu do cơ quan thuế quản lý đạt khoảng 8,527 triệu tỷ đồng, vượt 24,1% dự toán.

Đáng chú ý, quy mô thu ngân sách tăng mạnh qua các giai đoạn. Nếu năm 1990, số thu mới đạt 5,2 nghìn tỷ đồng thì đến năm 2025 đã vượt 2,35 triệu tỷ đồng, tăng gấp 452 lần sau 35 năm. Tỷ trọng thu nội địa cũng tăng từ 84,5% năm 2010 lên 97,9% năm 2025, cho thấy nguồn thu ngày càng dựa vào nội lực nền kinh tế.

Theo Cục Thuế, trong 4 tháng đầu năm 2026, số thu do cơ quan thuế quản lý đạt 1.006 nghìn tỷ đồng, bằng 44,9% dự toán và tăng 16,7% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, thu từ khu vực sản xuất kinh doanh tăng 28,3%, tiếp tục là động lực chính của tăng trưởng thu ngân sách.

Tuy nhiên, công tác quản lý thu ngân sách vẫn đối mặt nhiều áp lực. Đến cuối tháng 4/2026, tổng tiền thuế nợ lên tới 263.496 tỷ đồng, tăng 10,4% so với cuối năm 2025. Dù ngành Thuế đã thu hồi được 23.856 tỷ đồng nợ thuế trong 4 tháng đầu năm, trong đó biện pháp tạm hoãn xuất cảnh thu được hơn 6.000 tỷ đồng, song tình trạng nợ đọng vẫn được đánh giá ở mức cao.

Một thách thức khác là áp lực hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách giai đoạn 2026-2030. Theo Nghị quyết số 26 của Quốc hội, tổng thu ngân sách nhà nước giai đoạn này phấn đấu đạt 16,4 triệu tỷ đồng, riêng số thu do cơ quan thuế quản lý là 14,6 triệu tỷ đồng, tăng gấp 1,8 lần so với giai đoạn 2021 - 2025. Trong khi đó, nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp tục được triển khai với quy mô giảm thu dự kiến hơn 1 triệu tỷ đồng trong cả giai đoạn.

Cục Thuế cũng cảnh báo các hành vi gian lận hóa đơn, trốn thuế, mua bán hóa đơn điện tử ngày càng tinh vi, có tổ chức và liên kết xuyên địa bàn. Qua ứng dụng cảnh báo hóa đơn điện tử, cơ quan thuế đã chuyển hàng trăm hồ sơ sang cơ quan điều tra và hỗ trợ người nộp thuế điều chỉnh gần 10.800 tỷ đồng.

Trong 8 tháng cuối năm, ngành Thuế đặt mục tiêu hoàn thành dự toán thu ngân sách năm 2026 ở mức 2.242.966 tỷ đồng, đồng thời phấn đấu tăng thu tối thiểu 10% so với thực hiện năm 2025 và hướng tới mốc khoảng 2,6 triệu tỷ đồng.

Để đạt mục tiêu này, ngành Thuế sẽ tập trung khai thác dư địa thu từ thương mại điện tử và kinh tế số; kiểm soát chặt hóa đơn điện tử; tăng cường chống thất thu trong các lĩnh vực chuyển giá, bất động sản, thương mại điện tử, hoàn thuế giá trị gia tăng; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và quản lý rủi ro trong quản lý thuế.

Ngoài ra, Cục Thuế tiếp tục triển khai tái cấu trúc hệ thống công nghệ thông tin theo hướng quản lý thuế số, tự động hóa và quản trị dựa trên dữ liệu thời gian thực; đồng thời phấn đấu giảm tỷ lệ nợ thuế xuống dưới 8% tổng thu ngân sách.