Đây là sân chơi công nghệ học đường có quy mô lớn toàn quốc do Báo Tiền Phong, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Hội đồng Đội Trung ương và Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức, dưới sự chỉ đạo của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.
Được khởi động từ tháng 11/2025, VSAR 2025–2026 nhận được sự tham gia đông đảo của học sinh, giáo viên, nhà trường trong phạm vi toàn quốc.
Ban tổ chức cho biết, tính đến thời điểm đóng hồ sơ, cuộc thi ghi nhận hơn 5.000 thí sinh đăng ký tham gia vòng sơ loại Quốc gia. Qua quá trình thẩm định, 2.930 thí sinh xuất sắc đã được lựa chọn bước vào vòng chung kết quốc gia.
Riêng giải vô địch quốc gia STEM, AI và Robotics có 1.288 thí sinh tham gia, chia thành 335 đội thi, đại diện cho tinh hoa học sinh phổ thông trong lĩnh vực Robotics, trí tuệ nhân tạo và khoa học vũ trụ từ khắp 29 tỉnh, thành phố trên toàn quốc.
Tại lễ khai mạc, nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập báo Tiền Phong, Trưởng Ban Tổ chức nhấn mạnh, cuộc thi vô địch quốc gia STEM, AI và Robotics hướng tới xây dựng một sân chơi học thuật, sáng tạo và công nghệ quy mô quốc gia dành cho học sinh các cấp; nơi các em được học qua trải nghiệm, trực tiếp thiết kế, lập trình, vận hành và thử nghiệm để biến ý tưởng thành giải pháp thành những sản phẩm có giá trị thực tiễn.
Đáng chú ý, bên cạnh học sinh đến từ các trường quốc tế, trường chuyên, trường chất lượng cao tại các đô thị lớn, cuộc thi còn ghi nhận sự góp mặt của nhiều học sinh vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới; trong đó có nhiều trường phổ thông dân tộc nội trú.
"Đằng sau những con số ấy là vô vàn câu chuyện đẹp về tinh thần học tập, ý chí vượt khó và khát vọng vươn lên của học sinh; là sự tận tâm của thầy cô giáo và sự đồng hành đầy yêu thương của các bậc phụ huynh trên hành trình nuôi dưỡng niềm đam mê khoa học cho các em", nhà báo Phùng Công Sưởng chia sẻ.
5 năm chinh phục đấu trường Robotics
Giữa không khí sôi động tại vòng chung kết Quốc gia cuộc thi vô địch Quốc gia STEM, AI và Robotics, Nông Hoàng Bảo Hân, học sinh lớp 5, Trường Tiểu học Hợp Giang (Cao Bằng) thu hút sự chú ý không chỉ bởi vẻ ngoài nhỏ nhắn mà còn bởi tinh thần thi đấu đầy tự tin. Một chi tiết thú vị là dù mới 10 tuổi, Bảo Hân lại đăng ký dự thi ở bảng Trung học cơ sở (THCS).
Nói về quyết định này, Bảo Hân cho biết, vì trường không có học sinh nào dự thi để thành lập đội nên quyết định thi bảng THCS. Việc đối đầu với những "đối thủ" lớn tuổi hơn không làm cô bé lo lắng, trái lại, đó như là động lực để em thể hiện bản lĩnh của mình.
Thực tế, Robotics không phải là một niềm đam mê nhất thời của Bảo Hân. Cô bé đã gắn bó với bộ môn này từ năm lớp 1. Được mẹ truyền cảm hứng và tạo điều kiện tiếp cận với các môn STEM từ sớm, Hân nhanh chóng nhận ra niềm đam mê của mình với khoa học, đặc biệt là Robotics.
Đến nay, Bảo Hân đã có 5 năm kinh nghiệm chinh chiến tại các giải đấu Robotics. Thành tích đáng nể nhất phải kể đến chuyến du đấu tại Singapore gần đây. Tại sân chơi quốc tế này, cô bé đến từ Cao Bằng xuất sắc giành được giải Nhất hạng mục liên minh; giải Nhì hạng mục Kỹ năng, cùng các giải phụ về sáng tạo.
“Em mong sau này có thể trở thành một người giỏi khoa học, công nghệ và kỹ năng số để có ích cho xã hội”, Bảo Hân chia sẻ khát vọng tương lai.
Cũng đến từ trường THCS Hợp Giang (Cao Bằng), thí sinh Hoàng Trung Nghĩa cho biết, yêu cầu của bảng đấu là xây dựng mô hình nhà máy điện gió, sử dụng robot để chồng các khối vật liệu thành một mô hình hoàn chỉnh trên sa bàn và đặt vào các ô quy định để ghi điểm.
Nam sinh này nhấn mạnh, đây không chỉ là một trò chơi kỹ thuật đơn thuần mà là sân chơi giúp học sinh rèn luyện tư duy và khả năng làm việc nhóm hiệu quả. Yếu tố thi đấu đối kháng buộc các thành viên phải có phản xạ nhanh nhạy.
Đồng thời, các thành viên trong đội cần phối hợp nhịp nhàng và quan sát đối thủ để đưa ra chiến thuật hợp lý, nhằm đạt số điểm cao nhất trong các tình huống cụ thể.
"Những trải nghiệm thực tế này là hành trang quý giá để em tiếp tục học hỏi kinh nghiệm và phát triển đội thi của mình trong những sân chơi công nghệ tương lai", thí sinh Hoàng Trung Nghĩa chia sẻ.
Trong khi đó, em Đặng Tiến Cường, học sinh lớp 10, trường THPT Chuyên Hạ Long (Quảng Ninh) chia sẻ, những kỹ năng từ Robotics sẽ là kinh nghiệm quý báu để theo đuổi ngành kỹ thuật mà em lựa chọn.
Nội dung mà Cường và đồng đội lựa chọn tham gia là thiết kế và vận hành robot lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời. Đây là một nội dung mang tính ứng dụng cao và đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối.
Mô tả về quy trình thi đấu, Cường cho biết, đội không chỉ thi thiết kế mà còn trực tiếp thi đấu trên sa bàn. Robot sẽ phải thực hiện nhiệm vụ gắp từng tấm pin năng lượng mặt trời đến các vị trí cố định để ghi điểm. Độ khó của trò chơi tăng dần theo từng mức điểm, yêu cầu robot phải có sự vận hành ổn định và chiến thuật linh hoạt.
Dù đây là năm đầu tiên tham gia sân chơi STEM, AI và Robotics chuyên nghiệp, Đặng Tiến Cường xác định rõ lộ trình tương lai. Nam sinh trường THPT Chuyên Hạ Long đặt mục tiêu thi đỗ vào các ngôi trường đại học công nghệ hàng đầu như trường Đại học Công nghệ (ĐHQG Hà Nội), Đại học Bách khoa Hà Nội...
Giải vô địch quốc gia STEM, AI và Robotics năm học 2025–2026 hướng tới mục tiêu phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng hợp tác và năng lực ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo, robot vào giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Giải đấu được thiết kế với chủ đề gắn với năng lượng xanh, công nghệ bền vững và khám phá khoa học, qua đó tạo môi trường để học sinh từ lớp 1 đến lớp 12 được trải nghiệm những thử thách có tính thực hành cao.
Giải đấu được tổ chức theo hình thức đội, mỗi đội gồm từ 3 đến 5 thành viên và 1 huấn luyện viên. Các đội đăng ký tham gia theo 5 bảng thi. Trong đó, bảng A dành cho học sinh tiểu học với nội dung Robot xây dựng nhà máy điện gió; bảng B dành cho học sinh THCS với cùng nội dung Robot xây dựng nhà máy điện gió; bảng C dành cho học sinh THPT với nội dung Robot xây dựng nhà máy điện mặt trời; bảng D dành cho học sinh THCS với nội dung Tên lửa nước khám phá vũ trụ; và bảng E dành cho học sinh THPT với nội dung Tên lửa nước khám phá vũ trụ.
Cuộc thi trải qua vòng loại tại địa phương, vòng loại quốc gia và vòng chung kết quốc gia. Hội đồng Chuyên môn của cuộc thi bao gồm các chuyên gia, giảng viên, nhà khoa học trong các lĩnh vực điện tử, viễn thông, cơ điện tử, robotics, trí tuệ nhân tạo, vật lý và công nghệ vũ trụ đến từ các trường đại học, viện nghiên cứu hàng đầu.
