Thủ tướng: Không để thiếu trường, thiếu giáo viên

Chiều nay 22/8, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) tổ chức Hội nghị tổng kết năm học 2024-2025 và triển khai nhiệm vụ năm học 2025-2026. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì hội nghị.

Cùng dự có Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long; Đại diện lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Ủy ban Văn hóa xã hội của Quốc hội...

Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết, năm học 2024-2025 đánh dấu việc Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được triển khai đồng bộ ở tất cả các khối lớp, từ lớp 1 đến lớp 12, trên cả nước, hoàn thành chương trình đổi mới chương trình sách giáo khoa ở tất cả các cấp học.

Năm học qua, Bộ GD-ĐT tham mưu trình Quốc hội ban hành Luật Nhà giáo, Nghị quyết về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em mẫu giáo từ 3-5 tuổi, Nghị quyết về miễn, hỗ trợ học phí đối với trẻ em mầm non và học sinh phổ thông.

Đồng thời, tích cực chủ động triển khai hiệu quả công tác sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 - Kỳ thi đầu tiên theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 - được tổ chức an toàn, nghiêm túc và khách quan.

"Đào tạo nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao trong các ngành công nghệ cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ 4.0 được quan tâm thúc đẩy mạnh mẽ", Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nói.

Thiếu giáo viên còn diễn ra phổ biến tại nhiều địa phương

Báo cáo do Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng trình bày cho thấy, năm học 2024-2025, Bộ GD-ĐT rà soát, tham mưu ban hành 2 Nghị định và 6 Thông tư về phân cấp, phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương hai cấp.

Theo đó, Bộ GD-ĐT phân cấp, phân quyền cho địa phương là 87/181 nhiệm vụ (đạt tỷ lệ 46,5%).

Bộ GD-ĐT trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án để thực hiện mục tiêu bãi bỏ ít nhất 30% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết, giảm ít nhất 30% thời gian giải quyết và 30% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính.

Bộ GD-ĐT đã tổ chức nghiên cứu, xây dựng Đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học trình Thủ tướng Chính phủ xem xét ban hành; tham mưu Chính phủ trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết đột phá giáo dục trong đó đưa AI trở thành một môn học chính thức trong Chương trình Giáo dục phổ thông.

Quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm, Thông tư số 29 được Bộ GD-ĐT ban hành theo hướng siết chặt kỷ cương nhằm hạn chế tình trạng ép buộc học thêm, dạy thêm tràn lan - trái quy định.

Nhiều địa phương đã tổ chức rà soát, chấn chỉnh hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường theo đúng quy định pháp luật.

Quy mô và chất lượng giáo dục đại học ngày càng tăng; trong đó, các ngành STEM, Khoa học máy tính; trí tuệ nhân tạo gia tăng đáng kể. Theo thống kê ban đầu tuyển sinh năm 2025, số thí sinh STEM đăng ký nguyện vọng 1 tăng 10,5%.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng thừa nhận năm học 2024-2025 tồn tại nhiều khó khăn, thách thức, việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 vẫn còn một số khó khăn, bất cập; một số cơ sở giáo dục vẫn còn lúng túng trong việc xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường.

"Tình trạng thiếu giáo viên còn diễn ra phổ biến tại nhiều địa phương, đặc biệt là giáo viên mầm non, giáo viên dạy các môn mới, môn tích hợp ở trung học cơ sở và giáo viên tiếng Anh ở vùng khó khăn. Việc tuyển dụng của các địa phương còn chậm, chưa tuyển dụng hết số biên chế được giao. Chất lượng đội ngũ chưa đồng đều giữa các vùng, miền", Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nói.

Không để học sinh thiếu trường, thiếu lớp, thiếu giáo viên

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, Đảng, Nhà nước luôn coi giáo dục là quốc sách hàng đầu và nguồn lực con người quyết định thành bại của một quốc gia...

Đánh giá về kết quả của ngành GD-ĐT trong năm học qua, Thủ tướng Phạm Minh Chính gói gọn trong 36 chữ: "Thể chế hoàn thiện, bộ máy tinh gọn, chất lượng nâng cao, kỳ thi chuyên nghiệp, giáo viên nâng tầm, hội nhập mở rộng, cơ sở khang trang; khoa học phát triển, tài năng nở sớm".

Cụ thể, về thể chế, năm qua đã thông qua Luật Nhà giáo, Nghị quyết phổ cập giáo dục mầm non, Nghị quyết miễn học phí cho học sinh công lập và hỗ trợ học phí cho học sinh dân lập; Luật Giáo dục, Luật Giáo dục Đại học, Luật Giáo dục nghề nghiệp cũng đang được sửa đổi, lấy ý kiến để trình quốc hội trong thời gian tới.

Đồng thời, bộ máy được tinh gọn, thực hiện chính quyền 2 cấp, kết thúc vai trò của cấp huyện. Chất lượng giáo dục nâng cao qua đổi mới đánh giá học sinh, tăng hậu kiểm, giảm tiền kiểm. Các kỳ thi được tổ chức chuyên nghiệp hơn so với năm trước.

Tỉ lệ giáo viên đạt chuẩn tăng ở tất cả các cấp học. Việt Nam mở rộng hợp tác giáo dục với hơn 100 quốc gia. Ngành giáo dục đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng và đạt được những thành tựu nổi bật như tất cả kỳ thi học sinh Việt Nam tham gia đều đạt giải.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chỉ rõ trong năm học 2024-2025 ngành GD-ĐT còn tồn tại nhiều hạn chế, bất cập, trong đó có việc triển chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Thủ tướng lưu ý về sự thống nhất 1 chương trình, "không để 1 quốc gia có 2 chương trình giáo dục", phải chống tiêu cực, tham nhũng liên quan đến xây dựng chương trình, in sách giáo khoa, bán sách giáo khoa...

"Ngày xưa đi học trong thời chiến tranh truyền nhau một bộ sách giáo khoa, rồi cũng thành tài. Bây giờ tại sao cứ thay đổi, sao không tiết kiệm, phải có phong trào tiết kiệm... Sách giáo khoa, không phải là trách nhiệm, nghĩa vụ đối với một nền giáo dục, đối với một quốc gia mà còn cái tâm của một con người. Kinh doanh thì cần phải có lãi, nhưng tìm mọi cách để kiếm lời trên tri thức thì không được", Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh.

Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng nêu rõ, tình trạng thiếu giáo viên còn phổ biến tại nhiều địa phương. Chất lượng đội ngũ còn chưa đồng đều giữa các vùng, miền, địa phương. Hiện cả nước đang thiếu khoảng 102.097 giáo viên các cấp học mầm non, phổ thông công lập trong khi còn khoảng 60.000 biên chế được giao chưa tuyển dụng được.

Về phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm học 2025-2026, trước mắt Thủ tướng yêu cầu tập trung chuẩn bị chu đáo các điều kiện cho năm học mới, trong đó có Lễ khai giảng trực tuyến toàn quốc đến cấp xã (tổ chức vào ngày 05/9/2025), Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham dự; Không để thiếu giáo viên, thiếu trường lớp, thiếu ăn thiếu mặc.

Tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về giáo dục. Xây dựng, phát triển đội ngũ nhà giáo có đủ phẩm chất, năng lực, ngang tầm nhiệm vụ. Tập trung khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên, bảo đảm nguyên tắc "có học sinh phải có giáo viên đứng lớp".

Tập trung triển khai thi hành hiệu quả Luật Nhà giáo; khẩn trương hoàn thiện, trình Quốc hội sửa đổi các Luật về giáo dục, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp; chuẩn bị xây dựng Luật Học tập suốt đời.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cũng chỉ đạo, tiếp tục rà soát, quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục khuyết tật, giáo dục đại học và cao đẳng sư phạm, giáo dục nghề nghiệp.

Bảo đảm quỹ đất phù hợp để xây trường, lớp học, nhất là bổ sung trường, lớp để thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi; xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại 248 xã biên giới đất liền, trước mắt thí điểm đầu tư xây mới hoặc cải tạo 100 trường trong năm 2025.