Với chủ đề "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Phát triển", Đại hội là sự kiện chính trị quan trọng, quy tụ 1.136 đại biểu ưu tú đại diện cho các tầng lớp nhân dân, các dân tộc, tôn giáo và người Việt Nam ở nước ngoài.
Dự lễ khai mạc có đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đông đảo khách mời quốc tế.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đang nỗ lực thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc từ cơ sở xã đến cấp tỉnh. Tại phiên khai mạc, Đại hội tập trung đánh giá toàn diện kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội X, đồng thời đề ra những mục tiêu, chương trình hành động cụ thể nhằm nâng cao vai trò của Mặt trận trong kỷ nguyên mới.
Báo cáo diễn văn khai mạc, bà Bùi Thị Minh Hoài – Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nhấn mạnh, Đại hội diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đang ra sức thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Đây là dấu mốc quan trọng khi Mặt trận Tổ quốc Việt Nam bắt đầu vận hành theo mô hình mới, khẳng định vị thế và phương thức hoạt động hiệu quả hơn trong giai đoạn cách mạng hiện nay.
Điểm lại giai đoạn 2024 - 2026, diễn văn khai mạc nêu rõ những kết quả toàn diện của hệ thống Mặt trận từ cơ sở xã đến cấp tỉnh: Trong đó, đã phát huy dân chủ, tham gia tích cực vào quá trình xây dựng và lấy ý kiến nhân dân cho dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp. Đóng góp quan trọng vào thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Triển khai hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước, hỗ trợ kịp thời người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, bão lũ với tinh thần "không ai bị bỏ lại phía sau".
Với tinh thần "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển", Đại hội lần thứ XI có trách nhiệm thảo luận, đánh giá khách quan tình hình các tầng lớp nhân dân và kết quả thực hiện chương trình hành động khóa X. Trong các phiên làm việc tiếp theo, Đại hội sẽ tập trung hiệp thương thống nhất cử ra Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nhiệm kỳ mới và đề ra phương hướng chiến lược cho giai đoạn 2026 - 2031 nhằm xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập sâu rộng.
Bà Hà Thị Nga – Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã trình bày Báo cáo chính trị, tập trung vào những định hướng chiến lược cho nhiệm kỳ mới.
Trong đó 3 Khâu đột phá là: Đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội từ sớm, từ xa và xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận chuyên nghiệp, tâm huyết và đủ năng lực.
Đại hội cũng xác định 7 Chương trình hành động trọng tâm, trong đó sẽ tập trung vào việc phát huy sức mạnh đại đoàn kết; đại diện bảo vệ quyền lợi nhân dân; đẩy mạnh chuyển đổi số (Mặt trận số); xây dựng mô hình "Xã, phường xã hội chủ nghĩa" và tăng cường đối ngoại nhân dân...
Báo cáo cũng điểm lại những con số ấn tượng trong giai đoạn 2024 - 2026: Xóa hơn 300.000 căn nhà tạm, nhà dột nát; huy động hơn 24.700 tỷ đồng cho an sinh xã hội và đóng góp hàng triệu ý kiến xây dựng Hiến pháp, văn kiện Đảng. Các hoạt động này khẳng định vai trò nòng cốt của Mặt trận từ cấp xã đến cấp tỉnh trong việc khơi dậy sức mạnh nội sinh của dân tộc.
Thay mặt Chính phủ, đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã trình bày báo cáo về tình hình phát triển kinh tế - xã hội và công tác phối hợp giữa Chính phủ với Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.
Phó Thủ tướng cho biết, dù bối cảnh thế giới phức tạp, kinh tế Việt Nam vẫn đạt những kết quả ấn tượng: GDP năm 2025 tăng 8,02%, quy mô nền kinh tế đạt 514 tỷ USD; quý I/2026 tiếp tục tăng trưởng 7,83%. Đặc biệt, công tác an sinh xã hội đạt dấu ấn lớn khi hoàn thành xóa hơn 300.000 căn nhà tạm, nhà dột nát trước thời hạn hơn 5 năm.
Về phương hướng phối hợp thời gian tới, Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc tập trung cho mục tiêu tăng trưởng hai con số, vận hành hiệu quả bộ máy chính quyền địa phương hai cấp (xã và tỉnh) và đẩy mạnh chuyển đổi số thông qua "nền tảng Mặt trận số" để tiếp nhận kiến nghị của người dân 24/7.
Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiệt liệt biểu dương những thành tích to lớn của Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam các cấp trong nhiệm kỳ vừa qua, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp phát triển chung của đất nước. Bước vào vận hội mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Tổng Bí thư nhấn mạnh MTTQ Việt Nam cần tập trung thực hiện 5 nhiệm vụ trọng tâm để xứng đáng với vai trò nòng cốt trong hệ thống chính trị.
Tổng Bí thư yêu cầu Mặt trận phải không ngừng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động để tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân, tạo sự đồng thuận xã hội cao nhất đối với các chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước. Đặc biệt, cần thực hiện hiệu quả quyền làm chủ của nhân dân theo phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát và dân thụ hưởng", đảm bảo Mặt trận thực sự là tiếng nói đại diện cho tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân.
Bên cạnh đó, công tác giám sát, phản biện xã hội và tham gia xây dựng Đảng, chính quyền cần được nâng cao chất lượng, đi vào thực chất và khách quan. Tổng Bí thư đặc biệt lưu ý việc đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước gắn liền với phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là động lực bứt phá để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược 100 năm của dân tộc. Cuối cùng, công tác xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận phải được chú trọng, đảm bảo bộ máy tinh gọn, hiệu quả, với những cán bộ thực sự "gần dân, hiểu dân và vì dân".
Tổng Bí thư tin tưởng rằng, với truyền thống đại đoàn kết, MTTQ Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ tiếp tục gặt hái nhiều thành công, góp phần xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
