Trong những năm gần đây, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát đã trở thành phong trào có sức lan tỏa sâu rộng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho những gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Mỗi mái nhà mới dựng lên không chỉ là nơi an cư, mà còn là minh chứng cho sức mạnh của sự đoàn kết, đồng lòng toàn dân
Từ nhà tạm đến mái ấm kiên cố ở xã Biển Động, tỉnh Bắc Ninh:
Gia đình chị Vi Thị Năm, sinh năm 1989 là một trong những gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở thôn Hợp Thành, xã Biển Động, tỉnh Bắc Ninh. Vợ chồng chị sinh được 2 người con, thế nhưng, các con chị đều mang trọng bệnh . Bé lớn sinh năm 2017 bị bệnh thận mãn tính, còn bé út sinh năm 2019 bị bệnh bại não, động kinh. Chính vì vậy, chị Năm không thể đi làm mà phải ở nhà để chăm sóc các con. Căn nhà nhỏ ẩm thấp của gia đình chị chỉ đủ kê chiếc giường ngủ, cứ đến mùa mưa lại dột khắp nơi khiến các con chẳng thể có chỗ nằm yên ổn. Đầu năm nay, nhờ nhận được sự hỗ trợ từ chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát của xã, vợ chồng chị Năm đã có được căn nhà mái bằng, cao ráo.
Trong căn nhà rộng rãi, thoáng đãng, vợ chồng bà Thân Thị Thanh ở thôn Biển Giữa, xã Biển Động không khỏi xúc động, bởi nếu không có sự hỗ trợ của chính quyền và cộng đồng thì không biết đến bao giờ gia đình bà mới thoát cảnh sống trong căn nhà đất, lụp xụp
"Nhà trước kia là nhà đất, dột nát, xiêu vẹo, nứt hết cả. Mưa bão tốc cả mái. Giờ được Nhà nước cho cái nhà mới, đẹp lắm. Cảm ơn Đảng, cảm ơn Chính phủ, cảm ơn chính quyền các cấp quan tâm đến gia đình tôi", bà Thân Thị Thanh chia sẻ.
Cũng ở hoàn cảnh tương tự, anh Thân Văn Kỷ ở thôn Biển Giữa là người khuyết tật, có khoảng 20 năm sống trong căn nhà cũ ọp ẹp. Anh từng nhiều lần từ chối hỗ trợ vì lo không có đủ tiền đối ứng để dựng nhà. Thế nhưng, chính quyền xã Biển Động không bỏ cuộc, mà vận động các tổ chức đoàn thể, người dân trên địa bàn xã, người góp tiền, người góp công để giúp anh Kỷ có một mái nhà khang trang.
Xã Sơn Động, tỉnh Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Vĩnh An, An Bá và thị trấn An Châu của huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang (cũ) với 33 thôn, trong đó có 23 thôn đặc biệt khó khăn. Toàn xã còn nhiều hộ nghèo, cận nghèo sống trong những căn nhà nứt, xiêu vẹo, có nguy cơ đổ bất cứ lúc nào.
Ông Nguyễn Tân Hiệp Thành, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Biển Động cho biết, triển khai chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát do Chính phủ phát động, chính quyền xã Biển Động tiến hành rà soát, phân loại đối tượng thụ hưởng, tư vấn phương án xây dựng phù hợp với điều kiện từng gia đình. Đối với các hộ không có vốn đối ứng, chính quyền xã linh hoạt vận động các nguồn hỗ trợ để xây dựng nhà theo hình thức “chìa khóa trao tay”.
Để chương trình đi vào chiều sâu, đạt hiệu quả cao, các tổ chức đoàn thể đặc biệt là Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã Biển Động liên tục đổi mới công tác tuyên truyền, vận động, kết nối với mạnh thường quân, nhà tài trợ để hỗ trợ các hộ đủ điều kiện xóa nhà tạm, nhà dột nát. Nhờ đó, nhiều căn nhà được xây dựng bằng nghĩa tình đồng bào.
"Chúng tôi huy động trong cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức trong địa bàn xã là chính để giúp cho những đối tượng nghèo, cận nghèo để thực hiện chương trình xóa nhà tạm. Qua năm 2025 khi mà thành lập xã mới thì chúng tôi đã hỗ trợ cho 26 hộ về nhà ở. Tổng số tiền huy động được là 138 triệu, chúng tôi chi hỗ trợ là hơn 86 triệu", ông Tống Văn Quy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã Biển Động chia sẻ.
Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát mang lại cuộc sống mới cho người dân
Tính đến hết tháng 8 năm nay, nước ta cơ bản hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước, về đích sớm hơn 5 năm 4 tháng so với mục tiêu tại Nghị quyết 42-NQ/TW của Trung ương và sớm hơn 4 tháng so với mục tiêu phong trào thi đua “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát” do Thủ tướng Chính phủ phát động. Đặc biệt, toàn bộ nhà ở cho người có công và thân nhân liệt sĩ đã được hoàn thành trước ngày 24/7/2025.
Theo thống kê của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, cả nước đã hoàn thành việc xóa 334.234 căn nhà tạm, nhà dột nát, nhà không bảo đảm tiêu chuẩn “3 cứng”. Tổng nguồn lực huy động đạt gần 50.000 tỷ đồng, trong đó có hơn 24.761 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương.
Nhiều địa phương đã chủ động nâng mức hỗ trợ cao hơn so với quy định chung. Tỉnh Tuyên Quang cũ và Thanh Hóa hỗ trợ 80 triệu đồng cho mỗi hộ xây mới, trong khi tỉnh Hà Nam cũ nâng mức hỗ trợ lên tới 120 triệu đồng.
Khoảng 60% hộ gia đình đã nhận hỗ trợ còn tự huy động thêm nguồn lực để xây dựng, sửa chữa nhà ở kiên cố hơn. Cùng với đó, hơn 2,7 triệu ngày công lao động với 454.000 lượt người đã được huy động, thể hiện tinh thần đoàn kết, chung tay vì cộng đồng.
Chỉ trong vòng 1 năm 4 tháng, Ban Chỉ đạo Trung ương và các địa phương đã triển khai chiến dịch với tốc độ thần tốc, huy động trên 24,7 nghìn tỷ đồng, trong đó, khoảng 12,3 nghìn tỷ đồng đến từ đóng góp của người dân và nguồn lực xã hội hóa.
Theo bà Hà Thị Nga, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát không chỉ là một chính sách an sinh xã hội, mà còn thể hiện sự đồng thuận trong hành động và lòng nhân ái lan tỏa trong cộng đồng giúp những hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn, gia đình người có công với cách mạng có được chỗ ở an toàn và ổn định. Chương trình với sự tham gia của toàn hệ thống chính trị, các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư cũng như các tổ chức đoàn thể. Đây là một chủ trương, chính sách lớn hợp ý Đảng, lòng dân.
Thực hiện Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên nỗ lực trong tham gia huy động, vận động nguồn lực, lan tỏa tinh thần tình nguyện, kêu gọi lực lượng quần chúng, chung tay hỗ trợ làm nhà cho các hộ gia đình với nhiều mô hình, cách làm hết sức chủ động, sáng tạo. Ở cấp Trung ương, Mặt trận đã phối hợp vận động các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân ủng hộ trên 350 tỉ đồng.
Tuy nhiên, trong quá trình rà soát các đối tượng xây dựng, có nhiều hộ dân thay đổi nhu cầu làm nhà, làm muộn hoặc không làm nữa do một số nguyên nhân do phong tục tập quán hoặc một số nguyên nhân khách quan khác, làm ảnh hưởng đến tiến độ làm nhà. Một số địa phương việc vận động huy động nguồn lực có khó khăn, do điều kiện kinh tế và năm 2024, một số địa phương bị ảnh hưởng nặng nề bởi cơn bão số 3 gây ra gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.
Thời gian tới, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp tục phối hợp với bộ, ban, ngành đề xuất phân bổ nguồn kinh phí ủng hộ xóa nhà tạm, nhà dột nát từ "Quỹ vì người nghèo" cũng như tuyên truyền, kêu gọi, vận động doanh nghiệp, cá nhân, các nhà hảo tâm tham gia để chương trình tiếp tục phát huy hiệu quả.
